AYM, bireysel başvuruların yüzde 85,7’sini sonuçlandırdı

Bu rakamlar, bireysel başvurunun geçen 14 yıl içinde hukuk sistemimizde ne ölçüde geniş bir uygulama alanına ulaştığını göstermektedir. Ancak bu tabloyu salt sayısal bir büyüklük veya iş yükü meselesi olarak değerlendirmemek gerekir.

Her bir başvuru, Anayasa'da güvence altına alınan bir hakkının kamu gücü tarafından ihlal edildiğini ileri süren bir insanın adalet arayışını ifade etmektedir, bunu unutmamak gerekir." Özkaya, AYM'nin yapılan başvuruları makul sürede sonuçlandırmaya çalıştığını belirterek, geliştirdiği içtihatlarla da benzer hak ihlallerinin ortaya çıkmasını önlemeye yönelik anayasal standartları belirlemeyi sürdürdüğünü ifade etti. Bireysel başvuruya yargı mercileri ile diğer kamu kurumlarının gösterdiği hassasiyetin, sistemin etkinliği bakımından son derece kıymetli olduğunu kaydeden Özkaya, sözlerini şöyle sürdürdü: "Mahkememiz, verdiği ihlal kararlarının gereğinin yerine getirilip getirilmediğini de yakından takip etmektedir.

Mahkememiz istatistiklerine göre 2013 yılından bugüne kadar verilen toplam 86 bin 849 ihlal kararının yüzde 99,9'u uygulanmıştır. Uygulama konusunda yaşanan sorunlar ise çok sınırlı sayıdaki somut olay ve bazı teknik hususlarla sınırlı kalmıştır.

Bu yüksek uygulama oranı, bireysel başvurunun 14 yıllık tecrübesi bakımından son derece anlamlıdır. Zira bireysel başvurunun gerçek etkisi, verilen ihlal kararlarının hayata geçirilmesiyle ortaya çıkmaktadır.

Bir ihlalin tespit edilmesi kadar, ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması da temel hakların etkili biçimde korunmasının vazgeçilmez bir unsurudur." AYM Başkanı Özkaya, teknolojik gelişmelerin tarih boyunca hukuku etkilediğini, günümüzde de dijitalleşme, büyük veri ve yapay zeka teknolojilerinin yargı sistemine etkilerinin bulunduğunu bildirdi. Özkaya, AYM'nin de insan unsurunu göz ardı etmeksizin dijitalleşmenin ve yapay zekanın sunduğu imkanlardan etkin biçimde yararlanmak amacıyla uzun süredir kapsamlı çalışmalar yürüttüğünü belirterek, şöyle devam etti: "Bu kapsamda Mahkememizde dijital dönüşüm, bireysel başvurunun alınmasından dosyaların incelenmesine, hukuki bilgiye ve içtihada erişimden kararların yayımlanmasına kadar uzanan geniş bir alanda ele alınmaktadır.

Avukatlarımızın 1 Ekim 2025 tarihinden itibaren bireysel başvuruları UYAP üzerinden yapabilmelerine imkan sağlanmıştır. Mahkememize yapılan bireysel başvuruların yaklaşık yüzde 34'ü UYAP Avukat Portalı üzerinden gerçekleştirilmiştir.

Önümüzdeki dönemde de teknolojinin sunduğu imkanlardan yararlanarak bireysel başvuru sisteminin erişilebilirliğini ve etkinliğini daha da geliştirmeyi hedefliyoruz." Özkaya, TÜBİTAK ile işbirliğiyle bireysel başvuruların kabul edilebilirlik incelemelerinde kullanılabilecek yapay zeka tabanlı bir karar destek sisteminin geliştirilmesi çalışmalarında da sona yaklaşıldığını bildirdi.